عطریات

شرح مختصری درباره‌ی دو حس بویایی و چشایی و ویژگی‌های رایحه قبل از پرداختن به عطر ها ، شاید بررسی مختصر حس بویایی و نحوه‌ی کار آن خالی از فایده نباشد که رایحه های خوش و از جمله بوی گل‌ها و عطریات را با این حس درک می کنیم.

حس بویایی یکی از حواس پنجگانه‌ی انسان است. ما از طریق حواس خود، اطلاعات دنیای اطراف را به دست می آوریم. حس بویایی، در تشخیص مزه‌ی غذاهایی هم که می خوریم و مینوشیم، ذائقه ی ما را کمک می کند و خطرات گازهایی را که ممکن است در اطراف ما بوده و برای ما مضر باشد، به ما می فهماند و هشدار می دهد و ما را به سمت رایحه های مفید و جذاب، هدایت می کند. این حس در برخی از سایر جانداران به مراتب قوی تر از انسان است و از آن، نه تنها برای خوردن بلکه گاهی برای تشخیص محدوده‌ی سایر جانداران -خواه شکارچی یا طعمه- و نیز یافتن زوج مناسب کمک می گیرند. آزمایش ها نشان داده است ۹۰٪ مادرانی که فقط ۱۰ دقیقه نوزاد خود را در آغوش گرفته اند، فرزندان خود را از طریق بوی آنها شناخته اند.

شامه و ذائقه، هر دو از حس های شیمیایی ما هستند که ظاهرا اولین حس هایی هستند که در جانداران ایجاد شده است. زیرا جانداران دارای ارگانیسم بسیار ابتدایی هم، به عوامل شیمیایی واکنش نشان می دهند. این دو حس در عین حال، در تعامل نزدیک با یکدیگر هستند. حس شامه، ما را در ارتباط با گازهای اطراف و ذائقه در رابطه با اشیاء غیر گازی کمک می کند. خوردن و نوشیدن مواد غذایی که از مواد فرار و غیر فرار تشکیل شده است، هر دو حس را درگیر می کند. بوهای اطراف ما و آنچه برای خوردن و نوشیدن انتخاب می کنیم، یا مستقیما از طریق بینی به مشام می رسد یا هنگام خوردن و نوشیدن آنها. سلول های بویایی ما، با بوی اشیاء تحریک می شوند و آنها را به علائم الکتریکی تبدیل کرده، به مغز می فرستند. پس از آن، واکنش های بعدی ما آغاز می شود: از آنها لذت می بریم، بیزار می شویم، می شناسیم، خاطره ی خوب یا بد ما را تداعی می کنند یا آنکه احساس خطر می کنیم… و همه‌ی اینها در کمتر از یک هزارم ثانیه روی می دهد. به علاوه، متخصصان ثابت کرده اند که حدود ۸۰٪ مزه‌ی غذاها ناشی از بوی آنهاست.

دقیقا به دلیل همین نزدیکی این دو حس است که ما بعضی از عطریات را با مزه‌ی آنها، یعنی ترش، تند، شیرین یا حتی تلخ می شناسیم و همان گونه که گاه میل به غذایی تند داریم و گاه شیرین، عطریات هم واکنش‌های متفاوتی را در ما ایجاد می کند. با این وجود، در عطریات حس شامه، مقدم است که هم رایحه های خوش را در ذهن ما می پراکند و نگه می دارد و هم خاطرات و احساسات گذشته ی ما را از آن رایحه زنده می سازد. مطالعات نشان داده است حتی اگر موقع خواب، بوی خوشی در اطراف شخص خوابیده منتشر شود، کیفیت خواب او نیز بهتر خواهد شد.

حال ببینیم که بو یا رایحه چیست؟

«بو» یا رایحه – خوش یا ناخوش – ناشی از انتشار مواد شیمیایی فرار است که انسان و سایر جانداران با شامه ی خود آن را حس می کنند؛ برخی با میزان کمی از بو و بعضی با میزان بسیار بیشتر. البته در زبان فارسی وقتی صحبت از بو می شود، هر نوع بوی خوب و بد را شامل میشود و وقتی بوی چیزی مانند خوراکی‌ها، میوه‌ها و مواد آرایشی، خوش باشد، رایحه یا اصطلاحا کلمه ی «عطر را به کار می برند»

موضوع قابل توجه آن است که قدرت درک و تحلیل بو و رایحه نزد اشخاص، متفاوت است و با افزایش سن، کاهش می یابد. همچنین زنان نسبت به مردان، حساسیت بیشتری به بوهای مختلف دارند؛ به خصوص وقتی که باردار هستند، میل یا تنفر آنها نسبت به بوهای مختلف شدت می یابد.

مطالعات تخصصی درباره ی قدرت استشمام بوی مواد گوناگون از سوی افراد مختلف، در دهه‌ی ۱۸۷۰ در آلمان، انجام و لغت “Olfaktometric” به معنی «قدرت درک رایحه مرسوم شد که از طریق آن، میزان توانایی استشمام بو و رایحه براساس تمرکز بو در یک ماده، شدت آن و میزان لذت بخشی آن محاسبه می شود.

تمرکز بو یا رایحه وقتی است که ۵۰٪ از مردم بویی را حس کنند. شدت بو را هم در ۶ درجه یعنی: بدون بو – صفر، آستانه ی درک یا خیلی ضعیف – ۱، ضعيف – ۲، مشخص – ۳، قوی -۴، خیلی قوی – ۵ و غیرقابل تحمل – ۶، تقسیم کرده اند. درجه‌ی لذت بخشی از یک رایحه یا تنفر از آن نیز بستگی به میزان تمرکز و شدت بو دارد و از شديد تنفرآميز تا قويا لذت بخش درجه بندی شده است. همچنین ویژگی یک رایحه، در ارزیابی آن مؤثر است و آن، تمایز یک رایحه از سایر بوهاست؛ مانند دلپذیر، شیرین، معطر، تند، سوزاننده، گند، گرم، خشک و ترش.

در هر حال، حس بویایی انسان، از جمله ی اولین حواسی است که می تواند با استشمام یک رایحه، احساس لذت و راحتی ایجاد نماید یا احساس بیزاری و بی قراری و در صورت شدت و تمرکز بیش از حد یک رایحه، احساس تنگی نفس، سوزش بینی و چشم و ریزش اشک. بی دلیل نیست که هنر عطاران، از قدیم الایام، در راه کشف، استخراج، جداسازی بوهای ناخوشایند و ترکیب رایحه‌های دلپذیر بر مدار ایجاد لذت، شادی و آرامش چرخیده است. البته در این مسیر دلپسند، عطاران تنها نیستند که طراحان، هنرمندان، معماران و حتی دانشمندان نیز به آنها پیوسته اند و در برندسازی هتل ها، برندسازی باشگاه ها ،برندسازی اتومبیل های جدید و … از فنون ایجاد بوی خوش برای مهمانان و مشتریان خود بهره می برند. کاربرد بوی خوش به این مکان ها و اموال محدود نمی شود حتی برای مقابله با ترس بیماران ناشی از تنهایی در اتاق های MRI بوی اسانس وانیل منتشر می کنند و جهت مقابله با سر و صدای بیش از اندازه در سالن های بورس، خوشبو کننده های مختلف به کار می رود.

چرخه‌ی عطریات (Fragrance Wheel)

هر چند که اسم گروه‌ها یا خانواده های عطریات به اندازه ی کافی روشن است، اما بیشتر مردمی که از آنها استفاده می کنند یا مایل به خرید عطریات موردنظر و مناسب خود هستند، ممکن است در انتخاب گروه عطریات مورد علاقه ی خود، دچار مشکل شوند. بر این اساس، یک مشاور صنعت عطرسازی به نام «مایکل ادواردز» در سال ۱۹۸۳ همه‌ی خانواده های عطریات را در یک دایره یا چرخه به شکل زیر جای داد تا کلیه‌ی فروشندگان عطریات و همه‌ی خریداران بتوانند با یک نگاه بر این دایره، عطر مطلوب خود را بیابند.

البته ادواردز در چرخه‌ی ابتکاری خود، چهار گروه گل‌ها، شرق، تازه و چوب را در اطراف چرخه و گروه سرخسی را در مرکز چرخه قرار داده است که مجموع پنج گروه استاندارد عطریات را تشکیل می شود.

نشان های یک ماده‌ی معطر

یکی از مسائل مهم در ساخت، عرضه، نمایش و بالأخره فروش یک عطر نت ها (Notes) یا ترکیبات سه گانه ی آن است که به محض کاربرد عطریات – مثل افشاندن یا باز کردن در شیشه‌ی آنها به دنبال هم بروز می کنند و رایحه ی خود را به مشام می رسانند، از جمله رایحه‌ی اولیه یا فوقانی که در اولین تماس شامه با عطریات و مایع درون شیشه ها حاصل میشود – یعنی همان رایحه ای که بلافاصله پس از باز کردن شیشه ی عطریات یا افشاندن مایع درون شیشه ی آن، استشمام می کنیم. دوم و سوم، رایحه های ماندگار میانی و پایانی با پایه‌ی آن عطر که به ترتیب حدود چندین دقیقه تا چند ساعت پس از مصرف عطر، به مشام می رسد. این سه قسمت، درون شیشه ی یک مایع خوشبو کننده کاملا متمایز است و با شناخت و تفکیک درست آنها، می توان در نحوه‌ی انتخاب عطر موردنظر به نحو مطلوب تری اقدام نمود.

در عطریات دارای الکل، مخلوطی از آب و الکل به عنوان حلال مواد معطر به کار می رود. هنگامی که ما این مایع را (اودو کلن، او دو توالت، اودوپرفیوم و پرفيوم) بر پوست خود می افشانیم یا مینشانیم، گرمای بدن و وجود الكل، این مایع خوشبو را تبخیر می کند و همراه خود و ظرف چندین ساعت بسته به نوع و اصالت مایع علائم سه گانه‌ی آن را سریع، به ملایمت یا به کندی در اطراف ما پراکنده می سازد. درجه ی شدت و ضعف تبخیر و نیز دوام رایحه پس از مصرف، میزان چسبندگی و پایداری آن و نیز نحوه‌ی طبقه بندی علائم آن را تعیین می کند.

  • و نشان اولیه یا فوقانی آن رایحه ای که در لحظات و دقایق نخستین استعمال یک عطر به مشام می رسد و شامل ملکول‌های کوچک و سبک و شدیدا فرار است، نشان یا علامت اولیه (First note) نام دارد و احساس ابتدایی فرد از مصرف آن ماده ی معطر را تشکیل می دهد. به همین خاطر، این رایحه در فروش یک مایع خوشبو بسیار مؤثر است و آن را با سه خصوصیت تازه، قوی و تند می سازند. در قریب به اتفاق همه‌ی عطریات، ترکیباتی از رایحه های مرکبات و زنجبیل، مواد مشترک نشان اولیه را تشکیل می دهد. اما لازم به ذکر است که انتشار رایحه ی اولیه، یکی از شگردهای فروشندگان یک مایع خوشبوست تا به سرعت شامه‌ی مشتری یا یک خریدار بالقوه را تحت تأثیر قرار دهند و عطر را فروخته و سریع بسته بندی نمایند و تحویل دهند. به زبان ساده تر، نشان اولیه، نباید مبنای خرید هیچ یک از انواع عطریات قرار گیرد.
  • نشان میانی یا ثانویه: پس از آنکه نشان اولیه تبخیر، منتشر و محو میشود، رایحه میانی یا ثانویه‌ی (Heart notes / Middle notes) یک مایع خوشبو، ظاهر میشود. نیاز به گفتن نیست که این نشان، رایحه‌ی اصلی یک مایع خوشبو را تشکیل می دهد که پس از غلبه بر تندی بوی نشان اولیه و چند دقیقه پس از استعمال مایع خوشبو، طبیعت خود را به ملایمت نشان می‌دهد و رایحه ی آن تقریبا تا یک ساعت، پایدار است و بوی خود را همچنان حفظ می کند. به همین دلیل، سازندگان عطریات، این قسمت را نرم و متعادل می سازند. ضمنا، انتشار ملایم رایحه‌ی میانی قبل از بروز رایحه‌ی پایانی، از انتشار بوی ناخوشایند آغازین رایحه‌ی پایانی هم جلوگیری می کند و در واقع، آن را پوشش میدهد و پنهان میدارد.
  • و نشان پایانی یا تحتانی (قاعده): تقریبا همزمان با لحظات پایانی تبخیر رایحه‌ی ثانویه ی یک عطر، بوی پایانی یا نهایی آن (Base notes/ End notes) به مشام می رسد که بسته به اصالت عطر و کیفیت مواد نگهدارنده‌ی آن، ممکن است تا چند ساعت دوام داشته باشد. این نشان که از ملکولهای سنگین و بزرگ درست شده، بسیار دیر محو می شود و نشان از عمق و پایداری یک مایع خوشبو دارد. ترکیبات این نشان، معمولا غنى و ژرف بوده و طوری ساخته و ممزوج می شوند که تا حدود ۳۰ دقیقه پس از مصرف، بوی آنها ظاهر نشود یا وقتی که ظرف محتوی آنها خشک شد، ته نشین شوند یا رسوب کنند. بوی نامطبوع عطریات مانده و مصرف نشده یا خشک شده، ناشی از غلبه ی بوی رسوب و ته نشین شدن این مواد است. معمولا مشک آهو، صمغ خس خس و سایر صمغ ها برای پایه ی این نشان استعمال می شود. برخی از نشان های پایانی عطریات، به خصوص آنها که مواد معطره‌ی حیوانی دارند، حتی تا ۲۴ ساعت پس از مصرف نیز به مشام می رسند.

البته این نشانها در یک شیشه ی عطر، به همین سادگی کنار هم قرار نمی گیرند. عطارها و متخصصان عطرهای جدید، مانند یک رهبر ارکستر، باید چنان این نشانها و مواد را با هم ترکیب کنند که عطر حاصله مانند یک آهنگ گوش نواز زیبا، شامه نواز و دلربا باشد و با آنها، نگهدارنده هایی همراه کنند تا مدتی بوی اصلی خود را حفظ نمایند، مانند ضبط صدای یک اجرای زیبای ارکستر، بر روی نوار یا لوح

فشرده.

انواع عطریات و نمایی تجسمی از نحوه‌ی قرار گرفتن نشان های سه گانه در یک شیشه ی عطر

نسبت نشان های سه گانه ی عطریات نیز استاندارد خاصی دارد، از این قرار که نشان پایانی بین ۵ تا ۱۰ درصد، نشان میانی بین ۳۰ تا ۷۰ درصد و نشان اولیه بین ۱۰ تا ۴۰ درصد. در عطریات تقلبی از این نشان ها به گونه ای نامتقارن استفاده میشود که عموما بی دوام و به دلیل استفاده از مواد نامرغوب، حساسیت زا هستند.

غلظت و تراکم مواد معطر یک مایع خوشبو

برای آنکه یک مایع خوشبو بیشتر قابل استفاده، جذب و انتشار باشد، روغن های معطر یا عصاره‌ی یک ترکیب معطر را در حلال مناسبی رقیق می کنند؛ زیرا که روغن های معطر، حاوی مواد فرار هستند و چندان غليظ و متراکم می باشند که حتی کاربرد آنها روی پوست برخی از افراد، ممکن است حساسیت ایجاد کند یا باعث آلرژی آنها گردد، چه برسد به بوییدن آنها. به همین خاطر اکیدا توصیه می شود که هرگز یک عطر خالص را نبویید.

همه ی ترکیبات معطر که ما آن را با عنوان کلی عطریات در این مقاله بررسی می کنیم، بین ۷۸ تا ۹۵ درصد دارای این ترکیب آب – الكل هستند. هر چه مادهی معطر یک شیشه، بیشتر و ترکیب آب – الكل آن کمتر باشد، رایحهی قوی تری خواهد داشت. به همین دلیل، عطریات نسبت خالص که ۲۲ درصد یا بیشتر دارای مواد معطر هستند، گران ترین انواع عطریات می باشند. ضمنا ماندگاری عطریات هم بسته به میزان مواد معطر آنها متفاوت است؛ مثلا رایحه ی او دو پرفيوم حدود ۴ ساعت باقی می ماند، اما بوی اودو کلن حدود یک ساعت ماندگاری دارد. دلیل تفاوت، در میزان بیشتر ماده ی معطر آنهاست. جهت آگاهی بیشتر با درصد مواد معطر عطریات مختلف که قبلا اسامی آنها ذکر شد، جدول زیر، میزان غلظت ترکیبات معطر یا تراکم آنها را در کل حلال نشان می دهد:

میزان غلظت ترکیبات معطر

اوفرش – Eau Fraiche (مشابه افترشیو – After Shave) یک تا سه درصد

او در کلن – Eau de Cologne  دو تا سه درصد

او دو توالت – Eau de Toilette پنج تا بیست درصد

اودو پرفيوم – Eau de Perfume ده تا سی درصد

پرفیوم –  Perfume بیست تا چهل درصد

باید دانست اولا: این جدول، یک نمای کلی و متعارف از ترکیبات ماده‌ی معطر در عطریات مختلف است و به هیچ وجه بیانگر درصد ترکیبات مواد معطر هر یک از عطریات مختلف مزون های گوناگون و حتی عطریات یک مزون هم نیست. زیرا مزون های گوناگون ممکن است درصد متفاوتی از میزان مواد معطر را بر اساس سلیقه های خود و مبتنی بر تحقیقات مردم شناسی، روانشناسی، شدت و ضعف فرهنگ مصرف عطریات در یک جامعه، توان خرید مردم و رقابت با محصولات مشابه سایر مزونها یا به دلایل دیگر، رعایت نمایند که نسبت به عطریات هم اسم آن در مزون دیگر کمتر یا بیشتر باشد. به همین خاطر، گاه مشاهده می شود که یک اودوکلن، رایحه ای قوی تر و ماندگار تر نسبت به یک او دو توالت دارد که در تقسیم بندی های عطریات، یک طبقه بالاتر است. این واقعیت، تنها به دلیل میزان بیشتر ماده ی معطر آن است و مشتریان، موقع خرید می توانند درصد مواد معطر هر محصول را از فروشندگان سؤال نمایند.

لازم است اضافه نماییم که تولیدات معطر برای مردان، کمتر به صورت او دو توالت عرضه می شود. در مقابل، عطریاتی مانند اودو کلن برای خانم ها بسیار نادر است. به علاوه، گاه تفاوت یک محصول خاص یک مزون مشخص برای زنان با محصول مشابه برای مردان، فقط می تواند در میزان تراکم ماده ی معطر آن باشد یا اجزای ترکیب دهنده ی آن مشابه، اما نحوه ی ترکیب آنها متفاوت باشد. زمانی هم برای آنکه او دو توالت و اودو پرفيوم محصول یک مزون، متفاوت باشد، میزان نشان های میانی با پایانی را به صورت متفاوت تر کیب می کنند. در این میان، برخی از مزونها، خارج از جدول فوق، محصولی با نام متفاوت عرضه می دارند و عناوینی چون «اکستریمه (Extreme)، «اینتنس (Intense) و کنسانتره» (Concentree)، به ترتیب به معنی در حد اعلی، شدید و غليظ عرضه می دارند که با محصولی نزدیک به آن از همان مزون کمی تفاوت دارد.

ثانيا: در عطریات مرغوب تر، الكل خالص تری مصرف می کنند؛ مثلا الكل اغلب اودو کلن ها ۹۰ درجه و الكل اودو پرفيومها ۹۶ درجه و الکل مصرفی اودو توالت ها ممکن است ۹۰ یا ۹۶ درجه باشد. نیازی به توضیح نیست که در جای خلوص بیشتر الكل یک مایع معطر، به کیفیت بهتر رایحه ی آن کمک و از فساد سریع آن جلوگیری می کند.

نحوه‌ی نگهداری عطرها

عطریات داخل یک شیشه بر اثر عوامل مختلف از جمله حرارت، نور (اکسیده شدن)، و آلوده و اضافه شدن مواد خارجی به آنها، خراب شده، با ترکیبات آنها تغییر یافته و تجزیه شده و کیفیت مطلوب خود را از دست می دهند. بنابراین، مصرف و نگهداری درست آنها ضرورت دارد و برای حفظ کیفیت مطلوب آنها باید مسائل و مواردی را رعایت نمود:

اولا: باید عطریات را از عواملی که آنها را تجزیه می کند، دور نگه داشت؛ مثلا شیشه ی عطر را همیشه داخل بسته با قوطی اصلی آنها بگذارید و از قرار دادن شیشه در معرض نور به خصوص تابش مستقیم خورشید، پرهیز نمایید.

ثانيا: در شیشه ی عطریات پس از مصرف باید کاملا بسته شود تا محتویات داخل آن اکسیده نشود. البته وقتی در یک شیشه ی عطر باز می شود، رایحه ی محتوی درون آن بسته به اینکه تا چه میزان خالی شده باشد – یعنی چه میزان هوا (اکسیژن) درون شیشه باشد – تا حدود یک سال بدون تغییر باقی می ماند. نیاز به گفتن نیست که هرچه محلول داخل شیشه کاهش یابد، میزان هوا و در نتیجه امکان اکسیده شدن محلول و تغییر رایحه ی آن بیشتر است. چون نمی توان به سادگی هوای داخل یک شیشه ی عطر را خالی کرد، بهتر است شیشه ی عطریات دارای دکمه ی افشانه خریداری شود. این نوع شیشه ها همچنین، محلول داخل شیشه را از گرد و خاک محیط، چربی پوست و غیره که کیفیت عطریات را تنزل می دهند، محفوظ می دارد

ثالثا: بهتر است که عطریات را پس از مصرف، در مکانی با دمای بین ۳ تا ۷ درجه ی سانتیگراد – مثلا در یخچال – نگهداری کرد و نیز از منابع حرارت دور نگه داشت.

آداب و تشریفات کاربردی عطر ها

علاوه بر آنچه گفته شد، نکات اساسی در عطریات، میزان مصرف و زمان و مکان مناسب انواع عطر وجود دارد و در چارچوب اصول تشریفات کاربردی بین المللی، رعایت برخی اصول برای مصرف عطریات، مفید و گاه ضروری است.

البته قبل از شرح این اصول، باید یک نکته ی مهم را یاد آوری نمود و آن اینکه به انواع عطریات، خواه اودو کلن یا اودو پرفيوم، به جز مواد معطر، مواد شیمیایی دیگری نیز اضافه می شود، مانند استون و ترکیبات دیگری از نمک جوهر سرکه – استات – که آلرژی زا هستند و نباید از آنها زیاد استفاده نمود. نیازی به گفتن نیست که مقصود از مصرف زیاد، یک موضوع نسبی است، اما هر چه میزان مصرف عطریات بیشتر باشد، انتشار این مواد آلرژی زا هم به نسبت بیشتر خواهد بود. اساسا در مصرف عطریات هم باید جانب اعتدال را نگه داشت.

به علاوه، تعداد زیادی عطریات درجه ی دوم و تقلبی هم در بازار هست که مواد معطر آنها با اساسا با مواد معطر عطریات اصیل تفاوت دارد یا میزان آنها در یک شیشه ی عطر کمتر است و مدت بسیار کمی بعد از باز کردن در شیشه، این میزان کم هم ناپدید میشود و مواد مضر آنها که نسبتأ هم بیشتر است، باقی می ماند. اینکه پس از مصرف این عطریات، هم مصرف کننده و هم اطرافيان او، دچار سردرد و ناراحتی های دیگر می شوند، دلیل آشکار بر میزان زیاد این مواد آلرژی زاست. البته در عطرهای اصیل هم، این مواد مصرف می شود، ولی ترکیبات آنها کنترل شده تر و مقدار آنها کمتر است.

اصول کلی برای انتخاب و خرید عطر

  • جدا از خرید عطرهای ارزان قیمت و تقلبی پرهیز کنیم. این عطریات حاوی مواد مضری هستند که هم برای مصرف کننده و هم اطرافیان او زیان دارد. ضمنا هنگام خرید، عطری را که زرورق بسته ی آن پاره شده و بسته ی آن باز شده است، قبول نکنید.
  • در خرید عطریاتی که هنگام ملاقات یا عبور دیگران، آن را خوشایند می یابید، دقت نمایید. ممکن است آن رایحه روی پوست شما به همان میزان یا اصلا خوشایند نباشد.
  • از خرید عطریات، صرفا به خاطر اسم و تبلیغ گستردهی آنها خودداری نمایید. به زبان ساده، عطری بخرید که با پوست شما سازگار باشد. .
  • عطرهای ملایم و سرد برای هوای گرم و عطرهای قوی و گرم برای هوای سرد مناسب تر است.
  • در هوای خشک، رایحه عطریات بیشتر به مشام می رسد و در هوای مرطوب کمتر. به همین خاطر، برخی از تولید کنندگان برای نقاط مرطوب، عطریات قوی تری ساخته اند که مخصوص مصرف در همین نقاط است. بنابراین هنگام خرید توجه داشته باشید و محل استفاده از عطر را به فروشنده یاد آور شوید با خود میزان مواد معطر در نشان های مختلف یک عطر را بررسی نمایید.
  • فراموش نکنید که عطر باید با نوع پوست – چرب، خشک، معمولی و متغیر و نیز با رنگ آن – روشن، گندمگون و تیره – سازگاری داشته باشد. برای انتخاب بهتر عطر مناسب، از عطر فروش متخصص کمک بگیرید.
  • و هنگام خرید عطریات، از شامه ی تازه‌ی خود و اطرافیان بهره گیرید. برخی از افراد شامه ی قوی تری دارند که به اصطلاح دیرتر اشباع می شود. در هر حال، هنگام خرید، برای استشمام عطر بعدی، شامه ی خود را با تنفس در هوای آزاد، تازه نمایید. برخی از عطر فروشی ها، ظرفی حاوی دانه های قهوه دارند. استشمام قهوه، بوی عطر قبلی را خنثی می کند و شامه ی شما را آماده ی بوییدن عطر تازه می نماید.
  • هرگز برای آزمایش رایحه ی عطر، مستقیما شیشه ی عطر با در آن را نبویید؛ زیرا اولا نشان نخستین آن، مانع از آزمون دقیق رایحه ی اصلی عطر می شود، ثانيا ممکن است شدید دچار آلرژی شوید.
  • یادتان باشد که نشان اولیه ی عطریات بسیار فرار هستند و سریعا پراکنده می شوند، اما رایحه‌ی اصلی عطریات در نشان میانی و پایانی آنها قرار گرفته است. بهتر است برای استشمام بوی اصلی عطر، آن را بر پوست خود افشانده، مدتی صبر کنید – مثلا ۵ تا ۱۰ دقیقه تا رایحه‌ی میانی آنها ظاهر شود. این رایحه باید مبنا خرید عطر قرار گیرد. بنابراین، در خرید عجله نکنید.
  • برای استشمام رایحه ی عطریات به طریقه ی سنتی، از برخی از قسمت های سر و صورت و دست که محل نبض است، و رایحه ها را بهتر می پراکند – بیشتر نبض دست چپ – استفاده می کنند. تردیدی نیست که با داشتن دو دست، این نقاط سريعا اشغال می شود و آزمون رایحه های بعدی، امکان پذیر نیست.
  • هرگز از دست دیگران به خصوص از جنس مخالف – برای آزمون عطر مورد علاقه‌ی خود استفاده ننمایید. یک عطر واحد روی پوست های گوناگون، رایحه های متفاوت دارد.
  • اگر کسی را برای کمک به انتخاب عطر همراه می برید، باید شامهای قوی و سلیقه ای خوب داشته باشد.
  • گاه ممکن است که برای آزمون رایحه ی چند عطر مختلف، از تراشه ی کاغذی معروف به «بلاتر» (Blotter) استفاده نمایید. بهتر است که پس از ۱۵-۱۰ دقیقه، این تراشه را دوباره استشمام کنید، تا نشان میانی عطر موردنظر را آزمایش نمایید. البته دوباره یاد آوری می شود که عطر را برای پوست انسان می سازند نه کاغذ و پارچه. پس بهتر است بعد از آنکه بوی عطری را بر تراشه ی کاغذی پسند کردید، برای انتخاب نهایی، حتما آن را روی پوست خود امتحان کنید. ضمنا اگر وقت داشتید و برای خرید یک عطر تازه وقت می گذارید، این تراشه ها را بعد از چند ساعت – حدود سه یا چهار ساعت – هم ببرید تا رایحه ی نشان پایانی آن را هم دریابید. ضمنا در یک نوبت، بیش از ۴ نوع عطر را برای خرید احتمالی، استشمام نکنید.

  • بررسی اطلاعاتی که هنگام تبلیغ عطریات جدید ارائه می نمایند، مفید است. اما قبل از خرید عطر جدید، عطرهای موجود خود را بررسی نمایید تا بدانید که چه رایحه ی دیگری لازم دارید و از خرید عطری که مواد معطر آن را در نشان های مختلف عطرهای موجود خود دارید، پرهیز نمایید. نیاز به گفتن نیست که عطرهای مزون های مختلف که اسامی گوناگون دارند، ممکن است رایحه ی مشابه داشته باشند.
  • گاه دیده شده است که شیشه های آزمایش عطریات جدید معروف به تستر (Tester) دارای نشان های میانی و پایانی قوی تری هستند. البته فروشندگان منکر این موضوع هستند، اما هنگام خرید عطریات جدید، میزان مواد معطر نشان های میانی و پایانی شیشه های قابل فروش عطر موردنظر را بررسی نمایید.
  • فراموش نکنید که عطرسازان مختلف، در عطریات مختلف خود، استاندارد خاصی را برای مواد معطر رعایت نمی کنند. هنگام خرید عطریات با مقایسه‌ی نشان های مشابه، نوع مناسب تر را انتخاب نمایید.
  • اگر رایحه ی جدیدی را مناسب یافتید، میان انتخاب انواع آنها – اودو کلن تا پرفيوم – بسته به نیاز و مناسبت موردنظر خود اقدام نمایید.
  • در خرید عطر عجله نکنید. وقتی که یک عطر را مقبول یافتید، مقداری از آن را بر پوست خود امتحان کنید و بگذارید یک روز بگذرد و در طول این مدت، پایداری، ماندگاری و سازگاری آن را با پوست خود ارزیابی نمایید.
  • از افراد مطمئن و کارشناس، عطر بخرید.
  • افراد خانواده و دوستان نزدیک و همدم، بهتر است قبل از خرید عطریات، با هم مشورت نمایند تا اگر لازم بود، عطریات متفاوتی انتخاب نمایند. در برخی از گروه های همکار، مثل اعضای ارکستر یا بازیگران تئاتر، هر کس با مشورت سایر اعضا، رایحه ی خاص خود را انتخاب می نماید یا در جمع، برای خرید عطر خود تصمیم گیری می نمایند.
  • توصیه می شود همسران، هنگام خرید عطر، همدیگر را همراهی نمایند تا عطر مورد انتخاب یک نفر، نه تنها خوشایند دیگری باشد که احتمالا موجب حساسیت وی هم نشود. ضمنا در انتخاب عطر، آزادی انتخاب دیگری را حتی الامکان محترم بشمارید.
  • فراموش نکنید که عطر باید به اصطلاح به شما بیاید، منظر و شخصیت شما را تعالی بخشد. بنابراین، عطری نخرید که در جهت عکس این اهداف عمل کند.
  • برخی از کارشناسان عطر، انتخاب عطر را با زمان و ماه تولد خریدار توصیه می کنند؛ مثلا برای متولدین مرداد ماه، عطرهای شرقی و ادویه ای توصیه می کنند. این هم نوعی کارشناسی است!

اصول اساسی در مصرف عطریات

  • میزان مصرف عطر باید مطابق با برنامه ی موردنظر و نیز زمان و مکان باشد. از لحاظ مکانی، مثلا در اداره و هنگامی که در جلساتی شرکت می کنیم که فاصله‌ی نفرات بعدی با ما چندان زیاد نیست، هم باید از عطریات ملایم تر مانند اودو کلن و اودو توالت استفاده کنیم و هم به میزان کمتر، آنها را به کار بریم. اما اگر مثلا در برنامه ی شام اداری یا عروسی و جشن شرکت داریم، می توانیم عطریات قوی تر مصرف کنیم. از لحاظ زمانی، مصرف عطریات بسته به میزان مواد معطر، از صبح تا شام، باید از ضعیف به سوی قوی باشد؛ مثلا صبحها اودوکلن، عصرها اودو توالت و شب ها از اودو پرفيوم استفاده شود.
  • میزان مصرف استاندارد و قابل قبول در مکان های رسمی اداری و صبح ها از این قرار است: مردان فقط به اندازه ای از عطریات ملایم استفاده نمایند که بوی عطریات آنها از فاصله‌ی ۳۰ سانتی متری احساس شود؛ مثلا اگر مردان در آسانسور سوار هستند، نفرات اطراف او، بوی عطر او را استشمام نکنند.
  • عطر هر چند اصیل و عالی باشد، بیش از اندازه مصرف کردن آن، موجب سردرد و آزار اطرافیان می شود.
  • عطر را بیشتر روی نقاطی از بدن که نبض می زند، می افشانند.
  • بهترین حالت استفاده آن است که محتوی شیشه های افشانه ای را از فاصله ی ۱۵ سانتی متری به نقاط موردنظر بیفشانیم، یا مقداری از آن را بر کف دست ریخته، به آرامی به پوست خود بنشانیم. اما دقت نماییم که عطر را نباید مانند کرم بر پوست مالید.
  • اگر از صابون یا ژل معطر، برای شستشو استفاده می کنید، سعی کنید که از عطری با همان رایحه استفاده کنید، تا در آن واحد، چند بوی مختلف از شما به مشام نرسد.
  • رایحه‌ی تعدادی از عطریات کلاسیک، بسیار سنگین هستند. بهتر است که آنها را وقتی تنها هستید یا تنها به سفر و گردش میروید، استعمال نمایید و از مصرف آنها زمانی که در برنامه های دسته جمعی شرکت می کنید، استفاده ننمایید.
  • برخی از انواع عطریات، عمر مفید کوتاهی دارند و خیلی زود کیفیت ممتاز خود را از دست می دهند. پس قبل از استفاده از عطری که مدت ها بی مصرف مانده است، با احتیاط عمل کنید. با شامه ی تازه و با فاصله ی مناسب از دهانه‌ی شیشه، محتویات داخل آن را استشمام کنید یا از نزدیکان خود کمک بگیرید و اگر متوجه شدید که عطر قدیمی تان کیفیت مطلوب خود را از دست داده است، دیگر از آن استفاده نکنید.
  • برخی از افراد علاقه دارند شیشه های عطریات قدیمی را جمع نمایند و کلکسیون تشکیل دهند. توصیه میشود که هرگز در شیشه های عطر قدیمی را باز نکرده و محتویات داخل شیشه را بو نکنید؛ زیرا ممکن باعث حساسیت شدید شود.
  • قبل از آنکه به طور کامل لباس بپوشید، عطر بزنید تا عطر به لباس های شما آسیب نرساند.
  • هنگام مصرف، مواظب باشید شیشه ی عطر از دست شما رها نشود و نشکند که علاوه بر خطر بریدگی دست و پا، برطرف کردن بوی عطر در محلی که شیشه شکسته است، کار آسانی نیست، به خصوص اگر آن عطر نامرغوب یا کهنه باشد.
  • از مالش عطریات بر روی پوست خودداری نمایید؛ زیرا حلقه‌ی معطر آنها شکسته می شود و کیفیت آنها تغییر می کند.
  • رایحه ی بیشتر عطریات حدود ۴ ساعت دوام دارد. اگر فکر می کنید که باید در طول روز معطر بمانید، می توانید روزی دو بار عطر بزنید. البته رایحه‌ی برخی از عطرها دوام بیشتر دارد.
  • عطریات برای استعمال روی پوست ساخته شده اند، از کاربرد آنها روی لباس خودداری نمایید. ضمنا ممکن است بوی عطر قبلی شما، روی لباس بماند و با رایحه ی عطر فعلی شما سازگار نباشد. همچنین یادتان باشد که عطر را روی لباس های ابریشمی نپاشید، آنها را لک می کند.
  • در مصرف عطر (پرفیوم) روی نقاطی از پوست که در معرض تابش آفتاب هستند، خودداری نمایید. ممکن است رنگ پوست را تغییر دهد.
  • مواظب باشید عطر به جواهرات شما آسیب نرساند. پاشیدن عطر روی مروارید و برخی از جواهرات پوشش دار، رنگ آنها را می برد.
  • همه ی سال از یک نوع عطر استفاده نکنید، با تغییر فصول، عطریات خود را تغییر دهید.
  • از پراکندن عطر خود در فضا خودداری نمایید. این کار اسراف است و خلاف تشریفات.
  • اگر به مهمانی یا برای شرکت در جلسات می روید، از معطر کردن دست خویش خودداری نمایید. اثر گذاردن رایحه ی عطر خود بر دست دیگران، عدم رعایت حقوق آنهاست. به علاوه، از زمان این کار، قرنها گذشته است. این سنت شاهان ورسای بود. فرانسه جمهوری شده و ورسای اکنون نه کاخ، بلکه موزه است!
  • از عطر به عنوان خوشبو کننده‌ی زیر بغل استفاده نکنید. ترکیب عطر با عرق، بوی ناخوشایندی درست می کند.

  • بهترین موقع برای استفاده از عطریات، بعد از حمام است. چون منافذ پوست هنوز بسته نشده، ترکیبات مفيد آن جذب و کارساز می شود.
  • از مصرف عطریات سنگین در زمان کار اداری پرهیز نمایید. و قبل از آنکه به پشت گوش خود عطر بزنید آن را خوب تمیز و خشک کنید. • اگر موقع خواب هم عطر می زنید، آن را به پشت گردن خود بزنید.
  • عطر، فقط برای مصرف بیرون از خانه نیست، در داخل خانه هم استفاده نمایید و همیشه معطر باشید.

توصیه های مفید برای حفظ و نگهداری عطر ها و هدیه‌ی آنها

  • شیشه های عطریات را بر اساس دستورالعمل مشترک آنها باید در جای خنک و دور از نور به خصوص دور از تابش مستقیم خورشید نگاه دارید. بهترین کار آن است که شیشه های عطر را در قوطیها و بسته های مقوایی یا جعبه ی اصلی خود آنها نگهداری کنید. ضمنا در پوش شیشه را هم بعد از مصرف، محکم ببندید.
  • از هدیه دادن عطریات جز به نزدیکان و افراد خانواده پرهیز نمایید. عطر، جزء خصوصیات شخصی افراد است. به علاوه، ممکن است آن عطر با پوست و سلیقه‌ی آنها سازگار نباشد، یا آن عطر را داشته باشند یا اساسا آن را دوست نداشته باشند. اما اگر عطری را برای هدیه انتخاب کردید، با فروشنده شرط کنید که ممکن است شما با دیگری، برای تعویض آن با عطر دیگری مراجعه نمایند. در این صورت، حتما باید بسته‌ی عطر کاملا دست نخورده بماند و در نقل مکان و دست به دست کردن آن دقت نمایید تا پوشش خارجی آن آسیب نبیند و در آن باز نشود. هیچ فروشنده ای مجاز نیست شیشه‌ی بازشده‌ی عطر را باز پس گیرد. عطریات هم مانند مواد غذایی، ضوابط خاص بهداشتی دارند و امنیت آنها باید اکیدا رعایت شود. ضمنا از فروشنده، برگ رسید بگیرید تا قیمت آن محل اختلاف نباشد. همچنین می توانید محدوده‌ی قیمت را مشخص نمایید و هدیه گیرنده را مختار نمایید تا شخصا برای خرید مراجعه نماید یا با شما همراه شود. چون عطر را فقط می توان به نزدیکان و دوستان آشنا هدیه نمود، این روش هدیه دادن، معمولا مشکلی ایجاد نمی کند.
  • هنگام خرید عطر برای هدیه به دیگران، بهترین نوع آن را انتخاب نمایید. انتخاب عطر ارزان، اسراف است و البته موجب رنجش
  • فرزندان به سن بلوغ رسیده‌ی خود را با بوی خوش آشنا نمایید، در سن معینی آنها را به عطر فروشی برده و در انتخاب عطرهای ملایم آنها را کمک نمایید. ضمنا آنها را هم به صرفه جویی در مصرف و حسن سلیقه در مصرف هدایت نمایید.

عطریات چگونه عامل اعتماد به نفس می شود؟

در این که عطریات عامل ایجاد اعتماد به نفس می شود، تردیدی نیست، اما بررسی های دیگری انجام شد تا معلوم شود کدام رایحه بیشترین تأثیر را دارد. اولین پرسش آن است که آیا دیگران باید به ما اعتماد نمایند؟ جواب مثبت است. ما در روابط اجتماعی خود، خواه وصلت، استخدام و انتصاب، شراکت و خرید نیاز داریم که دیگران به ما اعتماد نمایند یا ما به دیگران اعتماد نماییم. آزمایشات متعدد نشان داد که رایحه ی خوش در فضای این تعاملات می تواند در ایجاد اعتماد متقابل مؤثر باشد. با بررسی بوی انواع عطریات، مشخص شد که عطر سنبل می تواند در افزایش حالات روانی بیشترین تأثیر را داشته باشد. قبلا این عطر را آرام بخش و تسکین دهنده می دانستند. آزمایشی که در هلند پیرامون رایحه ی این گل صورت گرفت، نشان داد که عطر سنبل موجد اعتماد هم هست. در این آزمایش، روان شناسان دانشگاه لایدن، ۹۰ نفر فرد بالغ و سالم را انتخاب و پس از تأیید سلامت روانی و عدم اعتیاد آنها به سیگار، آنها را به سه گروه تقسیم کردند: گروه نخست را در اتاقی اشباع از رایحه‌ی آرام بخش عطر سنبل (Lavender) و گروه دوم را در اتاقی دیگر اشباع از رایحهی محرک نعناع وحشی (Peppermint) قرار دادند. گروه سوم را هم در اتاقی بدون هیچ رایحه‌ای جای دادند تا در یک بازی بده بستان(مذاکره فرضی)، میزان اعتماد متقابل را در آنها آزمایش کنند. گروه نخست در مقایسه با دو گروه دیگر، بیشترین میزان اعتماد متقابل را نشان دادند. روانشناسان که از قبل میدانستند شامه ی انسان در میان حواس پنج گانه از بقیه قوی تر است، دریافتند که ایجاد اعتماد به میزان زیادی تحت تأثیر رایحه‌ی موجود در فضای حاکم بر محیط قرار دارد و عطر سنبل، به دلیل رایحه‌ی آرام و آرامش بخش، در مراودات اجتماعی انسان ها، نقش قابل توجهی در ارتقای حالات روانی منتهی به اعتماد متقابل ایفا می کند. در حالی که رایحه محرک نعناع وحشی و فضای بدون رایحه، هیچ تاثیری در ایجاد اعتماد متقابل ندارد. این آزمایش را در جلسات مصاحبه استخدامی نیز انجام دادند و معلوم شد اگر مصاحبه شونده از عطر سنبل استفاده کرده باشد، شانس قبولی او به دلیل اعتمادی که در روان مصاحبه کننده ایجاد می کند، بیشتر می شود. البته آزمایش کنندگان همچنین دریافتند که اگر مصاحبه کننده زن باشد و مصاحبه شونده از عطریات مردانه ی قوی استفاده کرده باشد، شانس قبولی او هم بیشتر می شود.

در صورت وجود این رایحه در فروشگاه و بوتیک هم خریدار فروشنده را فردی قابل اعتماد یافته، چانه زنی و مذاکرات به معامله منتهی می گردد و حتی ممکن است که خریدار مبلغ بیشتری هم پرداخت کند. به همین خاطر روان شناسان به فروشندگان تازه کار توصیه می کنند: اگر در ابتدای کار قدرت بیان قوی ندارند، فضا را با عطر سنبل معطر سازند تا در فروش به آنها کمک کند. در مسابقات ورزشی هم اگر اتاق رختکن با عطر سنبل آکنده شود، هماهنگی بین بازیکنان را افزایش میدهد.

حال این سوال مطرح می شود که چقدر طول می کشد تا ما به دیگران اعتماد کنیم؟ اعتماد متقابل طی گذر سال ها ایجاد می شود، اما عوامل خارجی مانند رایحه‌ی خوش، دوره‌ی اعتمادسازی را کوتاه می سازد. رایحه‌ی عطر سنبل یکی از عوامل بسیار تأثیرگذار در ساخت اعتماد متقابل است که در عین حال سريع الأثر هم هست.

رایحه‌ی خوش فقط اعتماد به نفس را بالا نمی برد بلکه تأثیرات دیگری نیز دارد، از جمله: رفتار افراد را بهبود می بخشد و انسانی تر می سازد. در یک آزمایش دیگر، وقتی مردم در فضای معطر قرار داشتند، آمادگی و علاقه ی بیشتری نسبت به کارهای عام المنفعه نشان دادند.

و سپاسگزارم از شما که این مقاله را کامل مطالعه کردید

و اگر به این مقاله علاقه مند شدید و اهل مطالعه هستید به شما توصیه میکنم منابع این مقاله را که به صورت برجسته مشخص کرده ام حتما مطالعه کنید

عطریات / علی محمد بیدار مغز

حقوق دیپلماتیک و آداب کنسولی / جواد صدر

پروتوکل آیین تشریفات وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران

موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی خورشید

موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی کارکنان پنج ستاره

موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی بین الملل

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *